Θεμελιώδεις αρχές πάνω στις οποίες βασίζεται η οργάνωση και η λειτουργία των συνεταιρισμών


Οι θεμελιώδεις αρχές πάνω στις οποίες βασίζεται η οργάνωση και η λειτουργία των συνεταιρισμών είναι:


* Η εθελοντική και ελεύθερη συμμετοχή στους συνεταιρισμούς.
* Ο δημοκρατικός έλεγχος των συνεταιρισμών.
* Η μη κερδοσκοπική λειτουργία των συνεταιρισμών.
* Αυτονομία και ανεξαρτησία.
* Εκπαίδευση, πρακτική εξάσκηση και πληροφόρηση.
* Συνεργασία μεταξύ συνεταιρισμών.
* Ενδιαφέρον για την κοινότητα.

Πάντως, οι επτά αυτές αρχές του συνεργατισμού μπορεί να αναθεωρούνται κατά διαστήματα και να γίνονται οι απαραίτητες τροποποιήσεις που απαιτεί το υφιστάμενο οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον, για να βελτιώνεται η αποδοτικότητα λειτουργίας των συνεταιρισμών για το καλό των μελών τους και όλης της κοινωνίας.

Ας αναλύσουμε λίγο αυτές τις βασικές αρχές:

1η Αρχή: Εθελοντική και ελεύθερη συμμετοχή.
Οι συνεταιρισμοί είναι εθελοντικές οργανώσεις, ανοιχτές σε όλα τα πρόσωπα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις υπηρεσίες τους και επιθυμούν να αποδεχθούν τις ευθύνες του μέλους, χωρίς διακρίσεις φύλου, κοινωνικού επιπέδου, φυλής, πολιτικών πεποιθήσεων ή θρησκείας.
2η Αρχή: Ο δημοκρατικός έλεγχος των συνεταιρισμών
Οι συνεταιρισμοί είναι δημοκρατικές οργανώσεις διοικούμενες από τα μέλη τους, τα οποία συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της πολιτικής τους και στη λήψη αποφάσεων. Άνδρες και γυναίκες που προσφέρουν υπηρεσίες ως αιρετοί εκπρόσωποι είναι υπόλογοι στα μέλη. Στους πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς τα μέλη έχουν ίσα δικαιώματα ψήφου (κάθε μέλος μία ψήφο) και στους συνεταιρισμούς ανωτέρου βαθμού οργανώνονται επίσης με δημοκρατικό τρόπο.
3η Αρχή: Η μη κερδοσκοπική λειτουργία των συνεταιρισμών
Τα μέλη συμμετέχουν ισότιμα και διαχειρίζονται δημοκρατικά το κεφάλαιο του συνεταιρισμού. Ένα μέρος τουλάχιστον από το κεφάλαιο αυτό αποτελεί συνήθως την κοινή περιουσία του συνεταιρισμού. Τα μέλη συνήθως απολαμβάνουν περιορισμένη αποζημίωση ή καθόλου για το κεφάλαιο που καταθέτουν για να γίνουν μέλη. Τα μέλη διαθέτουν τα πλεονάσματα για οποιονδήποτε ή για όλους από τους ακόλουθους σκοπούς: α) Ανάπτυξη του συνεταιρισμού, ενδεχομένως με τη δημιουργία αποθεματικών, από τα οποία μέρος τουλάχιστον θα είναι αδιανέμητα, β) Απόδοση στα μέλη ανάλογα με τις συναλλαγές τους με τον συνεταιρισμό, και γ) Υποστήριξη άλλων δραστηριοτήτων που εγκρίνονται από τα μέλη.
4η Αρχή: Αυτονομία και ανεξαρτησία
Οι συνεταιρισμοί είναι αυτόνομες οργανώσεις αυτοβοήθειας, διοικούμενες από τα μέλη τους. Εάν συνάπτουν συμφωνίες με άλλους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των κυβερνήσεων, ή αντλούν κεφάλαια από εξωτερικές πηγές, είναι σ’ αυτό ελεύθεροι, ακολουθώντας κανόνες που διασφαλίζουν τη δημοκρατική διοίκηση από τα μέλη και διατηρούν τη συνεταιριστική αυτονομία.
5η Αρχή: Εκπαίδευση, πρακτική εξάσκηση και πληροφόρηση
Οι συνεταιρισμοί παρέχουν εκπαίδευση και πρακτική εξάσκηση στα μέλη τους, στα αιρετά μέλη της διοίκησης, στα διευθυντικά στελέχη και στους υπαλλήλους, ώστε να μπορούν να συμβάλλουν αποτελεσματικά στην ανάπτυξη των συνεταιρισμών τους. Παρέχουν πληροφόρηση στο κοινό - ιδιαίτερα στους νέους και στους διαμορφωτές της κοινής γνώμης - σχετικά με τη φύση και τα οφέλη της συνεργασίας.
6η Αρχή: Συνεργασία μεταξύ συνεταιρισμών
Οι συνεταιρισμοί υπηρετούν με τη μέγιστη αποτελεσματικότητα τα μέλη τους και ισχυροποιούν τη συνεταιριστική κίνηση όταν συνεργάζονται μεταξύ τους δια μέσου οργανώσεων τοπικού, εθνικού, περιφερειακού και διεθνούς επιπέδου.
7η Αρχή: Ενδιαφέρον για την κοινότητα
Οι συνεταιρισμοί εργάζονται για τη βιώσιμη ανάπτυξη των κοινοτήτων τους με πολιτικές που εγκρίνονται από τα μέλη τους.

Σε σύγκριση με τη διατύπωση των αρχών που είχε υιοθετηθεί στο συνέδριο της I.C.A. το 1966, στις αρχές που ισχύουν σήμερα έχει προστεθεί η αρχή για την αυτονομία και την ανεξαρτησία των συνεταιρισμών, μια αρχή που η πράξη απέδειξε ότι δεν ήταν όσο αυτονόητη όσο είχε νομιστεί. Σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρήθηκε ότι οι συνεταιρισμοί είχαν χρησιμοποιηθεί ως όργανα εφαρμογής πολιτικής χωρίς αυτό να αποτελεί επιλογή των μελών τους. Στις τωρινές αρχές έχει επίσης προστεθεί η αρχή για το ενδιαφέρον για την κοινότητα, ως διεύρυνση του ενδιαφέροντος των μελών να βελτιώσουν την οικονομική και κοινωνική τους θέση.

Εξυπακούεται ότι οι αρχές αυτές δεν αποτελούν κάποιο είδος συνεταιριστικού δόγματος. Αποτελούν υποδεικνυόμενες κατευθύνσεις γενικής φύσεως, για να αποτελούν το πλαίσιο εντός του οποίου θα προσδιορίζονται οι λειτουργικές πρακτικές των συνεταιρισμών.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Πατσής Π. «Οργάνωση και Διαχείριση Γεωργικών εκμεταλλεύσεων»
  2. Παπαγεωργίου «Γεωργικοί Συνεταιρισμοί», Αθήνα 1986
  3. Παπαγεωργίου Κ., 2004, Βιώσιμη συνεταιριστική οικονομία, Εκδόσεις Σταμούλης, Αθήνα, σ. 696.

Περουλάκης  Ιωάννης
Γεωπόνος, Μελετητής
Λάρισα, 2410551326
www.infoagro.gr

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο